حل اسئلة درس التكامل بالأجزاء
٣٨ سؤالاً من تمارين الكتاب، مع رقم الصفحة والحل
افتح الموضوع في التطبيق- سؤال من الكتاب · صفحة 61أجد كلّا من التكاملات الآتية:
a) \int x \sin x dx
b) \int x^2 \ln x dx
c) \int 2x\sqrt{7-3x} dx
d) \int 3x e^{4x} dxإظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = x, dv = \sin x dx
2. du = dx, v = -\cos x
3. a \int x \sin x dx = -x \cos x - \int -\cos x dx = -x \cos x + \sin x + C
4. u = \ln x, dv = x^2 dx
5. du = \frac{1}{x} dx, v = \frac{1}{3}x^3
6. b \int x^2 \ln x dx = \frac{1}{3}x^3 \ln x - \int \frac{1}{3}x^2 dx = \frac{1}{3}x^3 \ln x - \frac{1}{9}x^3 + C ملاحظة: يمكن حل هذه المسألة بطريقة التعويض u = 7-3x أو u = \sqrt{7-3x} وتاليا حلها بالأجزاء: u = 2x, dv = (7-3x)^{1/2} dx
7. c \ du = 2 dx, v = -\frac{2}{9}(7-3x)^{3/2}
8. \int 2x\sqrt{7-3x} dx = -\frac{4}{9}x(7-3x)^{3/2} - \int -\frac{4}{9}(7-3x)^{3/2} dx
9. = -\frac{4}{9}x(7-3x)^{3/2} - \frac{8}{135}(7-3x)^{5/2} + C
10. u = 3x, dv = e^{4x} dx
11. d \ du = 3 dx, v = \frac{1}{4}e^{4x}
**الإجابة النهائية:** \int 3x e^{4x} dx = \frac{3}{4}x e^{4x} - \int \frac{3}{4}e^{4x} dx = \frac{3}{4}x e^{4x} - \frac{3}{16}e^{4x} + C - سؤال من الكتاب · صفحة 68أجد كلّا من التكاملين الآتيين:
a) \int_1^e \frac{\ln x}{x^2} dx
b) \int_0^1 x e^{-2x} dxإظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = \ln x, dv = x^{-2} dx
2. du = \frac{1}{x} dx, v = -\frac{1}{x}
3. a \int_1^e \frac{\ln x}{x^2} dx = -\frac{\ln x}{x} \big|_1^e + \int_1^e x^{-2} dx = -\frac{1}{e} + 0 + [-\frac{1}{x}]_1^e = -\frac{1}{e} - \frac{1}{e} + 1 = 1 - \frac{2}{e}
4. u = x, dv = e^{-2x} dx
5. du = dx, v = -\frac{1}{2} e^{-2x}
6. \int x e^{-2x} dx = -\frac{1}{2} x e^{-2x} - \int -\frac{1}{2} e^{-2x} dx = -\frac{1}{2} x e^{-2x} - \frac{1}{4} e^{-2x} + C = -\frac{e^{-2x}}{2} (x + \frac{1}{2}) + C
**الإجابة النهائية:** \int_0^1 x e^{-2x} dx = \left[-\frac{e^{-2x}}{2}\left(x+\frac{1}{2}\right)\right]_0^1 = -\frac{3}{4e^2}+\frac{1}{4} - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد قيمة كلّ من التكاملين الآتيين:
a) \int (x^3+x^5) \sin x^2 dx
b) \int x^5 e^{x^2} dxإظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. \int (x^3 + x^5) \sin x^2 dx
2. y = x^2 \implies dy = 2x dx \implies dx = \frac{dy}{2x}
3. \int (x^3 + x^5) \sin x^2 dx = \int (x^3 + x^5) \sin y \frac{dy}{2x} = \frac{1}{2} \int (x^2 + x^4) \sin y dy = \frac{1}{2} \int (y + y^2) \sin y dy
4. u = y + y^2, dv = \sin y dy
5. du = (1 + 2y) dy, v = -\cos y
6. a \int (y + y^2) \sin y dy = -(y + y^2) \cos y - \int -(1 + 2y) \cos y dy = -(y + y^2) \cos y + \int (1 + 2y) \cos y dy بالأجزاء مرة ثانية: u = 1 + 2y, dv = \cos y dy
7. du = 2 dy, v = \sin y
8. \int (1 + 2y) \cos y dy = (1 + 2y) \sin y - \int 2 \sin y dy = (1 + 2y) \sin y + 2 \cos y
9. \int (x^3 + x^5) \sin x^2 dx = \frac{1}{2} (-(y + y^2) \cos y + (1 + 2y) \sin y + 2 \cos y) + C
10. = \frac{1}{2} (-(x^2 + x^4) \cos x^2 + (1 + 2x^2) \sin x^2 + 2 \cos x^2) + C = -\frac{1}{2} x^2 \cos x^2 - \frac{1}{2} x^4 \cos x^2 + \frac{1}{2} \sin x^2 + x^2 \sin x^2 + \cos x^2 + C
11. y = x^2 \implies dy = 2x dx \implies dx = \frac{dy}{2x}
12. b \int x^5 e^{x^2} dx = \int x^5 e^y \frac{dy}{2x} = \frac{1}{2} \int y^2 e^y dy
13. u = y^2, dv = e^y dy
14. du = 2y dy, v = e^y
15. \int y^2 e^y dy = y^2 e^y - \int 2y e^y dy = y^2 e^y - 2(y e^y - e^y) = y^2 e^y - 2y e^y + 2e^y = e^y(y^2 - 2y + 2)
**الإجابة النهائية:** \int x^5 e^{x^2} dx = \frac{1}{2} e^{x^2} (x^4 - 2x^2 + 2) + C = e^{x^2} (\frac{1}{2} x^4 - x^2 + 1) + C - سؤال من الكتاب · صفحة 64أجد كلّا من التكاملين الآتيين:
a) \int \frac{\sin x}{e^x} dx
b) \int \sec^3 x dxإظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. \int \frac{\sin x}{e^x} dx = \int \sin x e^{-x} dx
2. u = \sin x, dv = e^{-x} dx
3. du = \cos x dx, v = -e^{-x}
4. a \int \sin x e^{-x} dx = -\sin x e^{-x} - \int -e^{-x} \cos x dx = -\sin x e^{-x} + \int e^{-x} \cos x dx
5. u = \cos x, dv = e^{-x} dx
6. du = -\sin x dx, v = -e^{-x}
7. \int \sin x e^{-x} dx = -\sin x e^{-x} + (-e^{-x} \cos x - \int e^{-x} \sin x dx)
8. 2 \int \sin x e^{-x} dx = -e^{-x}(\sin x + \cos x) + C \implies \int \sin x e^{-x} dx = -\frac{1}{2}e^{-x}(\sin x + \cos x) + C
9. u = \sec x, dv = \sec^2 x dx
10. du = \sec x \tan x dx, v = \tan x
11. b \int \sec^3 x dx = \sec x \tan x - \int \sec x \tan^2 x dx = \sec x \tan x - \int \sec x (\sec^2 x - 1) dx
12. = \sec x \tan x - \int \sec^3 x dx + \int \sec x dx
13. 2 \int \sec^3 x dx = \sec x \tan x + \ln|\sec x + \tan x| + C
**الإجابة النهائية:** \int \sec^3 x dx = \frac{1}{2}(\sec x \tan x + \ln|\sec x + \tan x|) + C - سؤال من الكتاب · صفحة 62أجد كلّا من التكاملين الآتيين:
a) \int x^2 \sin x dx
b) \int x^3 e^{4x} dxإظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = x^2, dv = \sin x dx
2. du = 2x dx, v = -\cos x
3. \int x^2 \sin x dx = -x^2 \cos x - \int -2x \cos x dx = -x^2 \cos x + \int 2x \cos x dx
4. u = 2x, dv = \cos x dx
5. du = 2 dx, v = \sin x
6. \int x^2 \sin x dx = -x^2 \cos x + 2x \sin x - \int 2 \sin x dx = -x^2 \cos x + 2x \sin x + 2 \cos x + C
7. u = x^3, dv = e^{4x} dx
8. du = 3x^2 dx, v = \frac{1}{4}e^{4x}
9. b \int x^3 e^{4x} dx = \frac{1}{4}x^3 e^{4x} - \int \frac{3}{4}x^2 e^{4x} dx
10. u = \frac{3}{4}x^2, dv = e^{4x} dx
11. du = \frac{3}{2}x dx, v = \frac{1}{4}e^{4x}
12. \int x^3 e^{4x} dx = \frac{1}{4}x^3 e^{4x} - (\frac{3}{16}x^2 e^{4x} - \int \frac{3}{8}x e^{4x} dx)
13. u = \frac{3}{8}x, dv = e^{4x} dx
14. du = \frac{3}{8} dx, v = \frac{1}{4}e^{4x}
**الإجابة النهائية:** \int x^3 e^{4x} dx = \frac{1}{4}x^3 e^{4x} - \frac{3}{16}x^2 e^{4x} + \frac{3}{32}x e^{4x} - \frac{3}{128}e^{4x} + C - سؤال من الكتاب · صفحة 65أجد كلّا من التكاملين الآتيين:
a) \int x^4 \cos 4x dx
b) \int x^5 e^x dxإظهار الحلّإخفاء الحلّ
a) افرض أن f(x) = x^4, g(x) = \cos 4x، استخدم طريقة الجدول للتكامل بالأجزاء:
| ومشتقاته المتكررة | g(x) وتكاملاته المتكررة |
| :--- | :--- |
| | \cos 4x |
| 4x^3 | \frac{1}{4} \sin 4x |
| 12x^2 | -\frac{1}{16} \cos 4x |
| 24x | -\frac{1}{64} \sin 4x |
| 24 | \frac{1}{256} \cos 4x |
| | \frac{1}{1024} \sin 4x |
\int x^4 \cos 4x dx = \frac{1}{4}x^4 \sin 4x + \frac{1}{4}x^3 \cos 4x - \frac{3}{16}x^2 \sin 4x - \frac{3}{32}x \cos 4x + \frac{3}{128} \sin 4x + C
b) افرض أن f(x) = x^5, g(x) = e^x، استخدم طريقة الجدول للتكامل بالأجزاء:
| ومشتقاته المتكررة | g(x) وتكاملاته المتكررة |
| :--- | :--- |
| x^5 | e^x |
| 5x^4 | e^x |
| 20x^3 | e^x |
| 60x^2 | e^x |
| 120x | e^x |
| 120 | e^x |
| | e^x |
\int x^5 e^x dx = e^x(x^5 - 5x^4 + 20x^3 - 60x^2 + 120x - 120) + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد قيمة كلّ من التكاملات الآتية: \int_0^{\pi/2} e^x \cos x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
\int_0^{\pi/2} e^x \cos x dx = \frac{1}{2} e^x (\sin x + \cos x) \big|_0^{\pi/2} = \frac{1}{2} (e^{\pi/2}(1+0) - e^0(0+1)) = \frac{1}{2} (e^{\pi/2} - 1) - سؤال من الكتاب · صفحة 104أجد قيمة كلّ من التكاملات الآتية: \int (x^2 - 5x) e^x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = x^2-5x, dv = e^x dx \implies du = (2x-5) dx, v = e^x
2. \int (x^2-5x) e^x dx = (x^2-5x) e^x - \int (2x-5) e^x dx
3. u = 2x-5, dv = e^x dx \implies du = 2 dx, v = e^x
4. \int (2x-5) e^x dx = (2x-5) e^x - \int 2e^x dx = (2x-5) e^x - 2e^x
5. \int (x^2-5x) e^x dx = (x^2-5x) e^x - ((2x-5) e^x - 2e^x) + C
6. = e^x (x^2-7x+7) + C
**الإجابة النهائية:** e^x (x^2-7x+7) + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد كلّا من التكاملات الآتية: \int \cos x \ln \sin x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = \ln \sin x \qquad dv = \cos x \, dx
2. du = \frac{\cos x}{\sin x} dx \qquad v = \sin x
3. \int \cos x \ln \sin x \, dx = \sin x \ln \sin x - \int \cos x \, dx
4. = \sin x \ln \sin x - \sin x + C
**الإجابة النهائية:** \sin x \ln \sin x - \sin x + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد قيمة كلّ من التكاملات الآتية: \int_1^2 \ln(xe^x) dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
\int_1^2 \ln(xe^x) dx = \int_1^2 (\ln x + x) dx = [x \ln x - x + \frac{1}{2} x^2]_1^2 = (2 \ln 2 - 2 + 2) - (1 \ln 1 - 1 + 1/2) = 2 \ln 2 - (-1/2) = 2 \ln 2 + 1/2 - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد كلّا من التكاملات الآتية: \int (2x^2-1) e^{-x} dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. \int (2x^2 - 1) e^{-x} dx = -(2x^2 - 1) e^{-x} - \int -4x e^{-x} dx = -(2x^2 - 1) e^{-x} + \int 4x e^{-x} dx
2. u = 4x, dv = e^{-x} dx
3. du = 4 dx, v = -e^{-x}
4. \int (2x^2 - 1) e^{-x} dx = -(2x^2 - 1) e^{-x} + (-4x e^{-x} - \int -4 e^{-x} dx) = -(2x^2 - 1) e^{-x} - 4x e^{-x} - 4e^{-x} + C = -e^{-x}(2x^2 + 4x + 3) + C
**الإجابة النهائية:** -e^{-x}(2x^2 + 4x + 3) + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد كلّا من التكاملات الآتية: \int x \sin x \cos x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. \int x \sin x \cos x \, dx = \int \frac{1}{2} x \sin 2x \, dx
2. u = \frac{1}{2}x, \quad dv = \sin 2x \, dx
3. du = \frac{1}{2} dx, \quad v = -\frac{1}{2}\cos 2x
4. \int x \sin x \cos x \, dx = -\frac{1}{4}x\cos 2x + \int \frac{1}{4}\cos 2x \, dx
5. = -\frac{1}{4}x\cos 2x + \frac{1}{8}\sin 2x + C
**الإجابة النهائية:** -\frac{1}{4}x\cos 2x + \frac{1}{8}\sin 2x + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد كلّا من التكاملات الآتية: \int x \sec x \tan x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = x, \quad dv = \sec x \tan x \, dx
2. du = dx, \quad v = \sec x
3. \int x \sec x \tan x \, dx = x \sec x - \int \sec x \, dx
4. = x \sec x - \int \sec x \times \frac{\sec x + \tan x}{\sec x + \tan x} dx
5. = x \sec x - \int \frac{\sec^2 x + \sec x \tan x}{\sec x + \tan x} dx
6. = x \sec x - \ln|\sec x + \tan x| + C
**الإجابة النهائية:** x \sec x - \ln|\sec x + \tan x| + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد كلّا من التكاملات الآتية: \int e^x \ln (1+e^x) dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. نبدأ بالتعويض: a=1+e^x فيكون da=e^x\,dx.
2. \int e^x\ln(1+e^x)\,dx=\int\ln a\,da
3. بالأجزاء: u=\ln a ، dv=da ⇒ \int\ln a\,da=a\ln a-a+C
4. الناتج: (1+e^x)\ln(1+e^x)-(1+e^x)+C ويمكن كتابته (1+e^x)\ln(1+e^x)-e^x+C (الثابت C يمتص العدد 1). - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد قيمة كلّ من التكاملات الآتية: \int_1^e \ln x^2 dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
\int_1^e \ln x^2 dx = \int_1^e 2 \ln x dx = 2 [x \ln x - x]_1^e = 2 ((e \ln e - e) - (1 \ln 1 - 1)) = 2 (0 - (-1)) = 2 - سؤال من الكتاب · صفحة 104أجد قيمة كلّ من التكاملات الآتية: \int x \csc^2 x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
u = x, dv = \csc^2 x dx \implies du = dx, v = -\cot x \int x \csc^2 x dx = -x \cot x + \int \cot x dx = -x \cot x + \int \frac{\cos x}{\sin x} dx = -x \cot x + \ln|\sin x| + C - سؤال من الكتاب · صفحة 104أجد قيمة التكامل الآتي: \int x \sin 2x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
u = x, dv = \sin 2x dx \implies du = dx, v = -\frac{1}{2} \cos 2x \int x \sin 2x dx = -\frac{1}{2} x \cos 2x - \int -\frac{1}{2} \cos 2x dx = -\frac{1}{2} x \cos 2x + \frac{1}{4} \sin 2x + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد التكامل الآتي: \int 2x^2 \sec^2 x \tan x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = 2x^2, dv = \sec^2 x \tan x dx
2. du = 4x dx, v = \frac{1}{2} \tan^2 x
3. \int 2x^2 \sec^2 x \tan x dx = x^2 \tan^2 x - \int 2x \tan^2 x dx = x^2 \tan^2 x - \int 2x (\sec^2 x - 1) dx
4. = x^2 \tan^2 x - \int 2x \sec^2 x dx + \int 2x dx
5. u = 2x, dv = \sec^2 x dx
6. du = 2 dx, v = \tan x
7. \int 2x \sec^2 x dx = 2x \tan x - \int 2 \tan x dx = 2x \tan x - 2 \ln|\sec x|
8. \int 2x^2 \sec^2 x \tan x dx = x^2 \tan^2 x - (2x \tan x - 2 \ln|\sec x|) + x^2 + C = x^2 \tan^2 x - 2x \tan x + 2 \ln|\sec x| + x^2 + C
**الإجابة النهائية:** x^2 \tan^2 x - 2x \tan x + 2 \ln|\sec x| + x^2 + C - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد التكامل الآتي: \int e^{3x} \cos x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = e^{3x}, dv = \cos x dx
2. \ du = 3e^{3x} dx, v = \sin x
3. \int e^{3x} \cos x dx = e^{3x} \sin x - \int 3e^{3x} \sin x dx
4. u = 3e^{3x}, dv = \sin x dx
5. du = 9e^{3x} dx, v = -\cos x
6. \int e^{3x} \cos x dx = e^{3x} \sin x - (-3e^{3x} \cos x + \int 9e^{3x} \cos x dx)
7. 10 \int e^{3x} \cos x dx = e^{3x} \sin x + 3e^{3x} \cos x \implies \int e^{3x} \cos x dx = \frac{1}{10} e^{3x} (\sin x + 3 \cos x) + C
**الإجابة النهائية:** \frac{1}{10} e^{3x} (\sin x + 3 \cos x) + C - سؤال من الكتاب · صفحة 67التكلفة الحدّيّة: يمثّل الاقتران: C'(x) = (0.1x+1)e^{0.03x} التكلفة الحدّيّة لكل قطعة (بالدينار) تنتج في إحدى الشركات، حيث عدد القطع المنتجة، و C(x) تكلفة إنتاج قطعة بالدينار. أجد اقتران التكلفة C(x)، علما بأنّ C(10) = 200.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. C(x) = \int (0.1x + 1) e^{0.03x} dx
2. u = 0.1x + 1, dv = e^{0.03x} dx
3. du = 0.1 dx, v = \frac{1}{0.03} e^{0.03x}
4. \int (0.1x + 1) e^{0.03x} dx = (0.1x + 1) \frac{1}{0.03} e^{0.03x} - \int \frac{0.1}{0.03} e^{0.03x} dx
5. = \frac{10}{3}(x+10) e^{0.03x} - \frac{1000}{9} e^{0.03x} + C
6. C(10) = \frac{200}{3} e^{0.3} - \frac{1000}{9} e^{0.3} + C = 200 \implies C \approx 260
7. \implies C(x) = \frac{10}{3} e^{0.03x} (x - \frac{70}{3}) + 260
**الإجابة النهائية:** C(x) = \frac{10}{3} e^{0.03x} (x - \frac{70}{3}) + 260 - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد التكامل الآتي: \int (x-2)\sqrt{8-x} dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. هذه المسألة يمكن حلها بالتعويض u = 8-x أو u = \sqrt{8-x} وحلها بالأجزاء كالآتي: u = x-2, dv = (8-x)^{1/2} dx
2. \ du = dx, v = -\frac{2}{3}(8-x)^{3/2}
**الإجابة النهائية:** \int (x-2) \sqrt{8-x} dx = -\frac{2}{3}(x-2)(8-x)^{3/2} - \int -\frac{2}{3}(8-x)^{3/2} dx = -\frac{2}{3}(x-2)(8-x)^{3/2} - \frac{4}{15}(8-x)^{5/2} + C - سؤال من الكتاب · صفحة 58يمثل الاقتران: S'(t) = 350 \ln(t+1) معدل تغير المبيعات الشهرية لكرة قدم جديدة، حيث t عدد الأشهر منذ طرح الكرة في الأسواق، و S(t) عدد الكرات المبيعة شهريا. أجد S(t)، علما بأن S(0) = 0.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. S(t) = \int 350 \ln(t+1)\, dt
2. u = \ln(t+1),\ dv = 350\, dt \Rightarrow du = \frac{1}{t+1} dt,\ v = 350t
3. = 350t \ln(t+1) - \int \frac{350t}{t+1} dt = 350t \ln(t+1) - \int \left(350 - \frac{350}{t+1}\right) dt
4. = 350t \ln(t+1) - 350t + 350 \ln(t+1) + C = 350(t+1)\ln(t+1) - 350t + C
5. S(0) = 0 \Rightarrow C = 0
6. S(t) = 350(t+1)\ln(t+1) - 350t
**الإجابة النهائية:** S(t) = 350(t+1)\ln(t+1) - 350t - سؤال من الكتاب · صفحة 69دورة تدريبية: تقدّمت دعاء لدورة تدريبية متقدّمة في الطباعة. إذا كان عدد الكلمات التي تطبعها دعاء في الدقيقة يزداد بمعدّل: N'(t)=(t+6)e^{-0.25t}، حيث N(t) عدد الكلمات التي تطبعها دعاء في الدقيقة بعد t أسبوعا من التحاقها بالدورة، فأجد N(t)، علما بأنّ دعاء كانت تطبع 40 كلمة في الدقيقة عند بدء الدورة.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
N(t)=80-(4t+40)e^{-0.25t} - سؤال من الكتاب · صفحة 69يتحرّك جسيم في مسار مستقيم، وتعطى سرعته بالاقتران: v(t)=te^{-t/2}، حيث t الزمن بالثواني، و v سرعته بالمتر لكل ثانية. إذا بدأ الجسيم الحركة من نقطة الأصل، فأجد موقعه بعد t ثانية.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
s(t)=4-(2t+4)e^{-t/2} - سؤال من الكتاب · صفحة 69في كلّ ممّا يأتي المشتقة الأولى للاقتران ، ونقطة يمرّ بها منحنى y = f(x). أستعمل المعلومات المعطاة لإيجاد قاعدة الاقتران : f'(x) = (x+2) \sin x; (0, 2)
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
f(x)=-(x+2)\cos x+\sin x+4 - سؤال من الكتاب · صفحة 69في كلّ ممّا يأتي المشتقة الأولى للاقتران ، ونقطة يمرّ بها منحنى y = f(x). أستعمل المعلومات المعطاة لإيجاد قاعدة الاقتران : f'(x) = 2xe^{-x}; (0, 3)
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
f(x)=-2xe^{-x}-2e^{-x}+5 - سؤال من الكتاب · صفحة 69تحدّ: أستعمل التكامل بالأجزاء لإثبات كلّ ممّا يأتي، حيث n عدد صحيح موجب، و a\neq 0: \int x^ne^{ax}dx=\frac{x^ne^{ax}}{a}-\frac{n}{a}\int x^{n-1}e^{ax}dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
بالأجزاء مع u=x^n، dv=e^{ax}dx فيكون du=nx^{n-1}dx، v=\frac{e^{ax}}{a}، ومنه \int x^ne^{ax}dx=\frac{x^ne^{ax}}{a}-\frac{n}{a}\int x^{n-1}e^{ax}dx - سؤال من الكتاب · صفحة 69تحدّ: أستعمل التكامل بالأجزاء لإثبات كلّ ممّا يأتي، حيث n عدد صحيح موجب، و a \ne 0: \int x^n \ln x dx = \frac{x^{n+1}}{(n+1)^2} (-1 + (n+1) \ln x) + C
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
بالأجزاء مع u=\ln x، dv=x^ndx: \frac{x^{n+1}\ln x}{n+1}-\int\frac{x^n}{n+1}dx=\frac{x^{n+1}\ln x}{n+1}-\frac{x^{n+1}}{(n+1)^2}+C=\frac{x^{n+1}}{(n+1)^2}(-1+(n+1)\ln x)+C - سؤال من الكتاب · صفحة 69تبرير: إذا كان: \int_0^a xe^{x/2}dx=6، فأثبت أنّ يحقّق المعادلة: x=2+e^{-x/2}.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
بالأجزاء مع u=x، v=2e^{x/2}: \left[2xe^{x/2}-4e^{x/2}\right]_0^a=2ae^{a/2}-4e^{a/2}+4=6\Rightarrow(a-2)e^{a/2}=1\Rightarrow a=2+e^{-a/2} - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد قيمة التكامل الآتي: \int_{\pi/12}^{\pi/9} x \sec^2 3x dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. u = x, dv = \sec^2 3x dx
2. du = dx, v = \frac{1}{3} \tan 3x
3. \int x \sec^2 3x dx = \frac{1}{3} x \tan 3x - \int \frac{1}{3} \tan 3x dx = \frac{1}{3} x \tan 3x - \frac{1}{3} \int \frac{\sin 3x}{\cos 3x} dx = \frac{1}{3} x \tan 3x + \frac{1}{9} \ln|\cos 3x| + C
4. \int_{\pi/12}^{\pi/9} x \sec^2 3x dx = \left[\frac{1}{3} x \tan 3x + \frac{1}{9} \ln|\cos 3x|\right]_{\pi/12}^{\pi/9} = \left(\frac{\sqrt{3}\pi}{27} - \frac{\ln 2}{9}\right) - \left(\frac{\pi}{36} - \frac{\ln 2}{18}\right) = \frac{\sqrt{3}\pi}{27} - \frac{\pi}{36} - \frac{\ln 2}{18} \approx 0.076
**الإجابة النهائية:** \frac{\sqrt{3}\pi}{27} - \frac{\pi}{36} - \frac{\ln 2}{18} \approx 0.076 - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد التكامل الآتي: \int \frac{x^3 e^{x^2}}{(x^2+1)^2} dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
\frac{e^{x^2}}{2(x^2+1)}+C - سؤال من الكتاب · صفحة 69تبرير: أثبت أنّ: \int_0^{\pi/4}x\sin 5x\sin 3x\,dx=\frac{\pi-2}{16}.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
\sin 5x\sin 3x=\frac{\cos 2x-\cos 8x}{2}، فيكون \frac{1}{2}\int_0^{\pi/4}x(\cos 2x-\cos 8x)dx=\frac{1}{2}\left(\frac{\pi}{8}-\frac{1}{4}\right)-0=\frac{\pi-2}{16} - سؤال من الكتاب · صفحة 69تبرير: أثبت أنّ: \int_{1/2}^{3}x^2\ln 2x\,dx=9\ln 6-\frac{215}{72}.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
بالأجزاء مع u=\ln 2x، dv=x^2dx: \left[\frac{x^3}{3}\ln 2x-\frac{x^3}{9}\right]_{1/2}^{3}=(9\ln 6-3)-\left(0-\frac{1}{72}\right)=9\ln 6-\frac{215}{72} - سؤال من الكتاب · صفحة 69أجد قيمة التكامل الآتي: \int_0^1 \frac{xe^x}{(1+x)^2} dx
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
\frac{e}{2}-1 - سؤال من الكتاب · صفحة 69تبرير: إذا كان الشكل المجاور يمثّل منحنى الاقتران: y = x e^{2x}، حيث -\frac{1}{2} \le x \le \frac{1}{2}، أجد مساحة كلّ من المنطقة R_1، والمنطقة R_2.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
R_1: \frac{1}{4}-\frac{1}{2e}=\frac{e-2}{4e}، و R_2: \frac{1}{4} - سؤال من الكتاب · صفحة 69تبرير: إذا كان الشكل المجاور يمثّل منحنى الاقتران: y = x e^{2x}، حيث -\frac{1}{2} \le x \le \frac{1}{2}، أثبت أنّ مساحة المنطقة R_1 إلى مساحة المنطقة R_2 تساوي (e - 2) : e.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
\frac{A(R_1)}{A(R_2)} = \frac{\frac{e - 2}{4e}}{\frac{1}{4}} = \frac{e - 2}{e} A(R_1) : A(R_2) = (e - 2) : e - سؤال من الكتاب · صفحة 69إذا كان الشكل المجاور يمثّل منحنى الاقتران: f(x) = e^{-x} \sin 2x، حيث x \ge 0، أجد إحداثيي كلّ من النقطة A، والنقطة B.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. الإحداثيان للنقطتين و B هما أصغر حلين موجبين للمعادلة: f(x) = e^{-x} \sin 2x = 0
2. \Rightarrow \sin 2x = 0 \Rightarrow 2x = \pi, 2\pi, \ldots
3. \Rightarrow x = \frac{\pi}{2}, \pi, \ldots
**الإجابة النهائية:** \Rightarrow A\left(\frac{\pi}{2}, 0\right), B(\pi, 0) - سؤال من الكتاب · صفحة 69إذا كان الشكل المجاور يمثّل منحنى الاقتران: f(x) = e^{-x} \sin 2x، حيث x \ge 0، أجد مساحة المنطقة المظلّلة.
إظهار الحلّإخفاء الحلّ
1. A = \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} e^{-x} \sin 2x dx + \left(-\int_{\frac{\pi}{2}}^{\pi} e^{-x} \sin 2x dx\right)
2. للتبسيط سنجد أولا (التكامل غير المحدود): \int e^{-x} \sin 2x dx u = e^{-x} \qquad dv = \sin 2x dx
3. du = -e^{-x} dx \qquad v = -\frac{1}{2} \cos 2x
4. \int e^{-x} \sin 2x dx = -\frac{1}{2} e^{-x} \cos 2x - \int \frac{1}{2} e^{-x} \cos 2x dx
5. بالأجزاء مرة أخرى: u = \frac{1}{2} e^{-x} \qquad dv = \cos 2x dx
6. du = -\frac{1}{2} e^{-x} dx \qquad v = \frac{1}{2} \sin 2x
7. \int e^{-x} \sin 2x dx = -\frac{1}{2} e^{-x} \cos 2x - \frac{1}{4} e^{-x} \sin 2x - \frac{1}{4} \int e^{-x} \sin 2x dx
8. \int e^{-x} \sin 2x dx + \frac{1}{4} \int e^{-x} \sin 2x dx = -\frac{1}{2} e^{-x} \cos 2x - \frac{1}{4} e^{-x} \sin 2x
9. \frac{5}{4} \int e^{-x} \sin 2x dx = -\frac{1}{2} e^{-x} \cos 2x - \frac{1}{4} e^{-x} \sin 2x + C
10. \int e^{-x} \sin 2x dx = -\frac{1}{5} e^{-x} (2 \cos 2x + \sin 2x) + C
11. \Rightarrow A = -\frac{1}{5} e^{-x} (2 \cos 2x + \sin 2x) \Bigg|_{0}^{\frac{\pi}{2}} + \frac{1}{5} e^{-x} (2 \cos 2x + \sin 2x) \Bigg|_{\frac{\pi}{2}}^{\pi}
12. = \frac{2}{5} e^{-\frac{\pi}{2}} + \frac{2}{5} + \frac{2}{5} e^{-\pi} + \frac{2}{5} e^{-\frac{\pi}{2}}
**الإجابة النهائية:** = \frac{2}{5} \left(1 + e^{-\pi} + 2e^{-\frac{\pi}{2}}\right)